Valyuta kursi — bir valyutaning boshqa valyutada ifodalangan narxi. Sayohatga chiqadigan, chet elga pul yuboradigan yoki import mollari narxini kuzatadigan har bir kishi ertami-kechmi unga duch keladi. Biroq bir kunning oʻzida bitta emas, bir nechta kursni koʻrish mumkin, shuning uchun qaysi biri nimani anglatishini bilib olgan maʼqul.

Rasmiy kurs

Rasmiy kursni mamlakatning markaziy banki belgilaydi. Oʻzbekistonda bu — Markaziy bank: u soʻmning chet el valyutalariga nisbatan rasmiy kurslarini oʻzining cbu.uz saytida eʼlon qiladi. Saytimizning yuqori qismidagi satrda ham rasmiy kurs koʻrsatiladi.

Bu kurs mijozlarga taklif emas, balki moʻljal vazifasini oʻtaydi. U buxgalteriya hisobi va statistikada, shuningdek bojxona toʻlovlari hamda boshqa majburiy toʻlovlarni hisoblashda qoʻllanadi. Bank pulni aynan shu kurs boʻyicha ayirboshlab berishini kutmaslik kerak.

Banklardagi sotib olish va sotish kurslari

Banklar va ayirboshlash shoxobchalari oʻz kurslarini belgilaydi va bir yoʻla ikkita kurs eʼlon qiladi. Sotib olish kursi — bank sizdan chet el valyutasini sotib oladigan narx. Sotish kursi — bank shu valyutani sizga sotadigan narx boʻlib, u birinchisidan yuqoriroq boʻladi.

Ikki kurs oʻrtasidagi farq spred deb ataladi. U bankning xarajatlarini qoplaydi va unga daromad keltiradi — doʻkon molni olgan narxidan qimmatroqqa sotgani kabi. Har bir bank kursni oʻz ehtiyoji hamda talab va taklifga qarab belgilaydi, shu bois raqamlar banklar orasida ham, rasmiy kursga nisbatan ham farq qiladi.

Kurslar bitta bankning oʻzida ham turlicha boʻlishi mumkin. Kassadagi naqd pul uchun kurs mobil ilovadagi yoki karta orqali toʻlovdagi kurs bilan har doim ham bir xil boʻlavermaydi. Ayrim xizmatlar uchun alohida vositachilik haqi olinadi va bu qoʻlingizga tegadigan summani oʻzgartiradi.

Takliflarni qanday solishtirish kerak

Avvalo bitimning qaysi tomonida ekaningizni aniqlab oling. Chet el valyutasini sotib olayotgan boʻlsangiz, bankning sotish kursiga, sotayotgan boʻlsangiz, sotib olish kursiga qarang. Bu ikkisini adashtirib yuborish juda oson.

Soʻngra bir kunning oʻzida bir nechta bankni bitta valyuta va bitta ayirboshlash usuli boʻyicha solishtiring. Vositachilik haqi bor-yoʻqligini soʻrang va qoʻlingizda qoladigan yakuniy summani hisoblab chiqing. Bir oz qulayroq kursning foydasini vositachilik haqi yoʻqqa chiqarishi mumkin.

Pulni faqat banklarda va rasmiy ayirboshlash shoxobchalarida almashtiring hamda chekni saqlab qoʻying. Kurslar oʻzgarib turadi, shu sababli ayirboshlashdan sal oldin ularni yana bir bor tekshiring. Rasmiy kurs bozor taxminan qayerda turganini koʻrsatadi, banklarning oʻz kurslari esa ayirboshlash amalda qanchaga tushishini bildiradi.